De dertien desserts van Kerstmis
Mendiants, pompe à l'huile, noga en wintervruchten. De kerstavondtafel in de Provence, en wat die vertelt.
Op de avond van 24 december delen Provençaalse families het gros souper, een vleesloze „magere” maaltijd voor de nachtmis. Die eindigt met een desserttafel die voor iedereen tegelijk wordt gedekt: de dertien desserts. Het getal verwijst naar Christus en zijn twaalf apostelen.
De lijst verschilt per stad en per familie, en het getal dertien werd pas begin twintigste eeuw echt vastgelegd. Een paar klassiekers zie je toch bijna overal.
De vier mendiants
Gedroogde vijgen, rozijnen, amandelen en walnoten (of hazelnoten) staan voor de vier zogeheten bedelorden. De kleur van elke vrucht zou herinneren aan die van hun pij: dominicanen, franciscanen, karmelieten en augustijnen.
De pompe à l’huile
Een briocheachtig plat brood met oranjebloesemwater en olijfolie, in sommige steden gibassier genoemd. De traditie wil dat je het met de hand breekt, zoals het brood van het Laatste Avondmaal, en niet met een mes snijdt.
Witte en zwarte noga
Witte noga, van honing en amandelen, en zwarte noga, van gekaramelliseerde honing en harder, liggen vaak naast elkaar, als goed en kwaad.
Vers fruit en zoetigheden
Daarbij komen dadels, wintervruchten (mandarijnen, sinaasappels, peren, bewaarde druiven) en, afhankelijk van de familie, calissons uit Aix, kweepeerpasta, oreillettes (gefrituurd gebak) of gekonfijt fruit.
Drie dagen op tafel
De desserts blijven tot 27 december staan, zodat iedereen op elk uur kan pakken. Ze horen bij de lange cyclus van Calendale, waarover je leest in de rubriek over de seizoenen.
Bronnen
- Treize desserts — Wikipédia
- Les traditions de Noël en Provence — Provence-Alpes-Côte d'Azur Tourisme
