Echte lavendel en lavandin
Twee planten, twee hoogtes, twee geuren. Hoe je ze onderscheidt, hoe ze gedistilleerd worden en waarom Sault op 15 augustus de lavendel viert.
Niet elk paars veld in de Provence is „echte” lavendel. Op de plateaus groeien twee planten die op elkaar lijken, maar die distilleerders nooit door elkaar halen.
Echte lavendel
Echte lavendel, ook fijne of smalbladige lavendel genoemd (Lavandula angustifolia), groeit in het wild op de droge, zonnige hellingen van de bergen in Zuid-Frankrijk. Hij houdt van hoogte: hij wordt geteeld op hoge plateaus zoals dat van Sault of het plateau van Albion. Zijn pollen zijn klein, zijn aren kort en zijn geur zacht en bloemig.
Zijn etherische olie is zeldzaam en gewild. Olie uit de afgebakende gebieden van de Haute-Provence draagt een beschermde oorsprongsbenaming (BOB), die regelt waar de planten vandaan komen en hoe ze gedistilleerd worden.
Lavandin
Lavandin is een natuurlijke kruising van echte lavendel en spijklavendel (Lavandula latifolia). Hij is steriel en wordt daarom met stekken vermeerderd. Zijn pollen zijn groter en ronder, zijn aren langer, vaak met twee zijaren aan de stengel. Hij groeit veel lager en levert veel meer etherische olie, met een kamferachtigere geur. Hij bedekt de meeste grote velden die je op foto’s ziet, met name op het plateau van Valensole.
| Echte lavendel | Lavandin | |
|---|---|---|
| Plant | wilde soort | steriele kruising |
| Vermeerdering | zaad of stekken | stekken |
| Pol | klein, korte aren | groot, lange aren |
| Geur | zacht, bloemig | kamferachtiger |
| Olieopbrengst | laag | hoog |
Bloei, oogst en distillatie
Afhankelijk van de hoogte en het jaar loopt de bloei van half juni tot eind juli. De oogst volgt in juli en augustus. De gemaaide stengels worden in de ketel van een distilleerinstallatie geperst, waar stoom doorheen gaat. De stoom neemt de etherische olie mee; afgekoeld in een spiraal wordt hij weer vloeibaar, en de olie, lichter dan water, scheidt zich af bovenin de essencier. Het geurige water dat overblijft, is bloemenwater, of hydrolaat.
15 augustus in Sault
Sault, dat zich graag lavendelland noemt, houdt elk jaar op 15 augustus een lavendelfeest, met een markt, een optocht en demonstraties van maaien met de sikkel. De rijen zijn dan vaak al geoogst: het feest viert eerder het einde van het seizoen dan de bloei.
Bronnen
- Huile essentielle de lavande de Haute-Provence (appellation d'origine) — INAO – Frans instituut voor herkomst en kwaliteit
- Travaux sur la lavande et le lavandin — CRIEPPAM
